ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ
12 Οκτωβρίου 2015
Μύθοι και αλήθειες για τη χοληστερίνη και την υπέρταση
20 Οκτωβρίου 2015

Καινούργια αντιπηκτικά φάρμακα για την πρόληψη του εγκεφαλικού στην κολπική μαρμαρυγή.

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί τη πιο συνηθισμένη αρρυθμία στην καθημερινή κλινική πράξη, αποτελώντας την αιτία στο ένα τρίτο των περιπτώσεων εισαγωγής στο νοσοκομείο για διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Κατά τη διάρκεια αυτής της αρρυθμίας, σταματάει η λειτουργία του βασικού κέντρου παραγωγής ηλεκτρικών ερεθισμάτων στην καρδιά, του φλεβοκόμβου, η παραγωγή των ερεθισμάτων γίνεται με τρόπο χαώδη από τον κόλπο και η κανονική κολπική συστολή αντικαθίσταται από τρέμουλο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το αίμα να λιμνάζει στους κόλπους και να αυξάνεται η πιθανότητα δημιουργίας ενός πήγματος αίματος που ονομάζεται θρόμβος. Αν αυτός ο θρόμβος μετακινηθεί από την καρδιά και ακολουθήσει την κυκλοφορία του αίματος, μπορεί να καταλήξει στον εγκέφαλο προκαλώντας εγκεφαλικό επεισόδιο ή και σε οποιαδήποτε άλλο σημείο του σώματός μας προκαλώντας συστηματική εμβολή.

Η συχνότητα της κολπικής μαρμαρυγής αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και ενώ στο γενικό πληθυσμό απαντά στο 1% των ατόμων, το ποσοστό αυτό αυξάνει στο 8% στους ηλικιωμένους άνω των 80 ετών. Αυτό σημαίνει ότι 2.3 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ και περίπου 6 εκατομμύρια άνθρωποι στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πάσχουν από παροξυσμική ή μόνιμη κολπική μαρμαρυγή. Ένα σημαντικό πρόβλημα είναι το ότι αρκετές φορές η κολπική μαρμαρυγή είναι ασυμπτωματική παρά το γεγονός ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου παραμένει. Ο κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο μεγαλώνει παρουσία συγκεκριμένων παθήσεων όπως είναι η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η στεφανιαία νόσος ή η περιφερική αποφρακτική αγγειοπάθεια και η καρδιακή ανεπάρκεια. Επίσης μεγαλώνει με την αύξηση της ηλικίας καθώς κι αν έχει προηγηθεί στο παρελθόν κι άλλο εγκεφαλικό επεισόδιο. Ένας στους έξι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή θα πάθει εγκεφαλικό, ενώ κάθε χρόνο καταγράφονται πάνω από 200.000 εγκεφαλικά από κολπική μαρμαρυγή στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου χορηγούμε στους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή αντιπηκτική αγωγή.

Μέχρι πριν από λίγο καιρό είχαμε στη διάθεσή μας μόνο τα κουμαρινικά αντιπηκτικά, με βασικό αντιπρόσωπο αυτής της κατηγορίας στη χώρα μας το Sintrom. Τα φάρμακα αυτά είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά αφού έχει φανεί ότι μειώνουν τη πιθανότητα εγκεφαλικού μέχρι και 65%. Παράλληλα όμως, παρουσιάζουν αρκετά προβλήματα στη χρήση τους αφού απαιτούν τακτικό αιματολογικό έλεγχο για τη ρύθμιση της δόσης τους και η δράση τους επηρεάζεται αρκετά από άλλα συγχορηγούμενα φάρμακα καθώς και από τις τροφές. Αυτή είναι η βασική αιτία που ένας μεγάλος αριθμός ασθενών με κολπική μαρμαρυγή, και ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι, λαμβάνουν λανθασμένα ασπιρίνη που η λήψη της είναι πολύ πιο εύκολη, όμως τους προστατεύει πολύ λιγότερο από εγκεφαλικό έχοντας αντίστοιχο κίνδυνο με το Sintrom για αιμορραγικές επιπλοκές. Μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της καρδιαγγειακής φαρμακολογίας είναι η ανακάλυψη των καινούργιων αντιπηκτικών από το στόμα όπως είναι οι αναστολείς του παράγοντα ΙΙa (νταμπιγκατράνη) και οι αναστολείς του παράγοντα Xa (ριβαροξαμπάνη, απιξαμπάνη). Στη χώρα μας μέχρι πριν από λίγο καιρό κυκλοφορούσε μόνο η νταμπιγκατράνη (Pradaxa), πρόσφατα όμως έχουμε στη διάθεσή μας και τη ριβαροξαμπάνη (Xarelto) και την απιξαμπάνη (Eliquis). Τα τρια αυτά φάρμακα χορηγούνται σε συγκεκριμένη δόση χωρίς να χρειάζονται τακτικές εξετάσεις αίματος για τη ρύθμισή της, ενώ οι αλληλεπιδράσεις τους με άλλα φάρμακα είναι πολύ λιγότερες από αυτές του Sintrom. Επίσης, δεν παρουσιάζουν αλληλεπιδράσεις με τροφές και οι ασθενείς που τα λαμβάνουν μπορούν να τρώνε όσα πράσινα λαχανικά επιθυμούν. Προκαλούν εντυπωσιακά πιο σπάνια από το Sintrom την πιο σοβαρή επιπλοκή των αντιπηκτικών που είναι η εγκεφαλική αιμορραγία. Το Pradaxa και το Eliquis χορηγούνται δυο φορές την ημέρα ενώ το Xarelto μόνο μια. Το βασικό πρόβλημα των καινούργιων αντιπηκτικών φαρμάκων είναι το υψηλό κόστος τους, όμως αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι με την εξοικονόμηση χρημάτων από τις τακτικές εργαστηριακές εξετάσεις και τις νοσηλείες για ενδοεγκεφαλικές αιμορραγίες μπορούν τελικά να έχουν ενα ευνοϊκό προφίλ κόστους-αποτελεσματικότητας. Σε κάθε περίπτωση αποτελούν ιδανική επιλογή για τους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή που δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τη δόση του Sintrom και περνούν σημαντικό μέρος του χρόνου είτε υπερ- είτε υποθεραπευόμενοι.